Historische vaardigheden: structuurbegrip betrouwbaarheid (van bronnen)

Om achter de betrouwbaarheid van bronnen te komen zijn vijf stappen nodig:

  1. Lees de vraag goed. Het maakt nogal wat uit t.a.v. welk aspect de betrouwbaarheid wordt gevraagd. 
  2. Lees de toelichting bij de bron goed; daar staat veel informatie in.
  3. Bepaal de tijd waaruit de bron komt in relatie met de tijd van de gebeurtenis of de persoon die beschreven wordt. Een ooggetuigenverslag (primaire bron) is het eerste belangrijke criterium voor de betrouwbaarheid.
  4.  Bepaal de auteur/tekenaar van de bron in relatie met de gebeurtenis of de persoon die beschreven wordt. De achtergrond van de auteur (standplaatsgebondenheid) is het tweede belangrijke criterium voor de betrouwbaarheid.
  5. Combineer de gegevens en kom – zo mogelijk – tot een genuanceerd antwoord. Verwerk in het antwoord altijd gegevens uit de bron en de toelichting: Enerzijds is de bron wel betrouwbaar, wat blijkt uit… Anderzijds is de bron niet betrouwbaar, wat blijkt uit…

Historische vaardigheden: structuurbegrip bruikbaarheid (van bronnen)

Bij bronnen wordt geregeld de vraag gesteld of de bron bruikbaar is. Daaronder wordt verstaan of een bron:

  • informatie geeft over een bepaald onderwerp. Dat onderwerp wordt in de vraag aangegeven.
  • betrouwbaar en representatief is (zie hieronder).

Het maakt veel uit t.a.v. welk aspect de bruikbaarheid wordt gevraagd. Dit hangt af van de vraag die erover wordt gesteld: is de bron bruikbaar voor propagandadoeleinden of is het bruikbaar voor een neutraal verslag? Er wordt ook geregeld gevraagd of de bron bruikbaar is om het standpunt van een doelgroep of bepaalde tijd te achterhalen.