Kenmerkend aspect 20:de hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de Klassieke Oudheid

Door handel komt er een hernieuwde belangstelling voor de culturele prestaties in de Klassieke Oudheid. Kunstenaars en schrijver bestuderen de klassieke vormentaal en vinden hierin inspiratie voor een nieuwe kunststroming: de Renaissance.

In de literatuur krijgt de heroriëntatie op het klassieke erfgoed de naam humanisme. Zo werd door Erasmus de Bijbel onder de loep genomen. De Bijbel was een Vulgaat (vertaling van Hebreeuwse en Griekse teksten) en moest dus onderzocht worden. Hij zet hiermee onbedoeld de eerste stap naar de kerkhervorming. Vasari schreef het eerste kunsthistorisch werk: het streven naar perfectie ging een belangrijke rol spelen in de kunst van de Renaissance.

bron: geschiedeniswerkplaats

Kenmerkend aspect 19:het veranderende mens- en wereldbeeld van de Renaissance en het begin van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling

In de Middeleeuwen stond ‘memento mori’ (gedenk te sterven) centraal. Dit zal in de Renaissance omslaan naar ‘carpe diem’ (pluk de dag). Met de opkomst van rijke steden, handel en culturele uitwisseling groeit bij de elite van Europa het besef dat het individu een eigen rol kan spelen in de samenleving. Religie blijft een vooraanstaande rol spelen in het dagelijks leven.

Ondanks de wedergeboorte van de klassieke kunst, waren er verschillen. Er werd gebruik gemaakt van perspectief, maar ook van gelaatstrekken en emoties in de geschilderde gezichten. In deze tijd kwamen er homo universalis: volmaakte mens. Zij waren architect, kunstenaar en wetenschapper zoals Michelangelo en Leonardo da Vinci. De kerk beschikte niet meer over alle kennis. Zo ontstond het humanisme, de mens komt centraal te staan.

Humanistisch onderzoek vernieuwde het geestelijke en godsdienstige mensbeeld. Arts Vesalius onderzocht op dode mensen in het geheim om zo meer te ontdekken. De humanistische ideeën, uitvindingen en wetenschappelijke ideeën konden snel hun weg vinden naar de mensen door het ontstaan van de boekdrukkunst. Een bekende humanist was Thomas More die kritiek gaf op het gezag van de kerk en de koning in zijn boek Utopia. Copernicus kwam in conflict met de kerk. Hij beweerde namelijk dat niet de aarde, maar de zon het middelpunt was (heliocentrisch wereldbeeld).

bron: geschiedeniswerkplaats