Podcast: de emoties van het gezinsleven

David Leeuw met zijn gezin, Abraham van den Tempel, 1671, Rijksmuseum Amsterdam

We zien het dagelijks in het reclameblok op de televisie: vader, moeder met twee kinderen, vrolijk spelend met de hond of genietend in een vakantiepark. De kinderen krijgen alle aandacht en komen niets te kort. Het gezin is sinds de jaren zestig van de twintigste eeuw erg veranderd. Zo daalde het aantal kinderen per gezin, nam het aantal echtscheidingen toe en stapten veel vrouwen uit de traditionele rol van huisvrouw. Vaders zijn niet langer de baas in huis en de kinderen hoeven niet langer zonder vragen te gehoorzamen.

Voor 1800 werden er vaak verstandshuwelijken afgesloten en echtscheidingen kwamen weinig voor. De kindersterfte was zeer hoog, de gemiddelde leeftijd vrij laag in vergelijking met tegenwoordig. Seks en zwangerschap waren onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wetten, Kerk en gewoonten bepaalden dat de vrouw ondergeschikt was aan de man.

In de laatste drie afleveringen van de podcast serie wordt er aandacht besteed aan de emoties binnen het gezin. We vragen ons af om welke redenen vroeger mensen trouwden en welke invloed deze redenen hadden op de kwaliteit van het huwelijksleven. Hoe verliep het leven van kinderen in de vroegmoderne tijd en hoe werd door volwassenen over hun opvoeding gedacht. Hebben de strenge normen van de Kerk het seksuele gedrag en de seksuele beleving in de vroegmoderne tijd beïnvloed en in hoeverre hielden de mensen zich aan de voorschriften.

Podcast: de betovering van het dagelijkse leven.

Vier heksen, Albrecht Dürer, 1497

Voetballers zie je soms met drukke gebaren uitgebreide rituelen uitvoeren voordat ze aan een wedstrijd beginnen. Veel mensen die in een vliegtuig stappen, kloppen van tevoren het onheil af. In de middeleeuwen probeerde men boze geesten af te weren door op de drempel te stampen voor men het huis binnen ging. Dit soort handelingen worden als bijgeloof, toverij of magie betiteld.

Onder magie verstaan we alle handelingen die mensen toepassen om, met behulp van bovennatuurlijke krachten, zichzelf en anderen voordeel of schade te bezorgen. Deze handelingen hebben een ritueel karakter. Heksen waren specialisten in magische handelingen. Tot in de achtiende eeuw zijn er in Europa vele duizenden heksen terechtgesteld.

In deze zeven delige podcastserie gaan het derde en vierde deel over de betovering van het dagelijkse leven. Hierbij vragen wij ons af welke vormen van magie er voorkwamen in de Vroegmoderne Tijd, wat de visie van het volk en de Kerk was op magie en waarom de houding van de elite ten aanzien van magie veranderde en wat er daarna gebeurde met de volksmagie.

Podcast: feestcultuur in Europa

Het Sint Nicolaasfeest, Richard Brakenburg, 1685

Een nieuw jaar begint met een uitbundig feest: Oud en Nieuw. Terwijl de hemel oplicht door het vuurwerk, brengen wij een toost uit op de toekomst. Een keer in het jaar in april vieren de Nederlanders met een groot volksfeest de verjaardag van koning Willem Alexander. En dan zijn er de feesten in kleine kring, zoals een verjaardag of Sinterklaasavond.

Naast deze wereldse feesten zijn er ook religieuze feestelijkheden. De christenen herdenken met Pasen de verrijzenis van Christus, het einde van de vastentijd wordt door de moslims gevierd met het Suikerfeest en vieren de joden in oktober hun Grote verzoendag.

In deze zeven delige podcastserie gaan de eerste twee delen over de volkse feestcultuur in de vroegmoderne tijd. We vragen ons hierbij af waarom de elite zich in de vroegmoderne tijd terugtrok uit de volkse feestcultuur en welke gevolgen dit had voor de gewone mensen.