Kenmerkend aspect 25:wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een wereldeconomie

De Republiek ging een rol spelen in de opkomende wereldeconomie. In de Republiek ontstond hierdoor het handelskapitalisme: het investeren van een grote hoeveelheid geld om zo veel mogelijk handels winst te behalen. In 1594 werd besloten om een gezamenlijke handelsonderneming (compagnie) op te richten die zelf specerijen uit Indië zou gaan halen. Er kwamen veel concurrerende handelscompagnieën.

In 1602 werd een samenwerkingsverband opgericht voor alle koopmannen uit Holland en Zeeland: de VOC (Verenigde Oost-Indische Compagnie). De VOC kreeg van de Staten-Generaal het monopolie om handel te drijven meet Azië. Ook mochten de kooplieden van de VOC handelsovereenkomsten met inlandse vorsten, soldaten en bestuursambtenaren in dienst nemen, aan vreemde kusten forten bouwen en geweld gebruiken als de belangen van de VOC in gevaar kwamen. Er waren VOC-aandelen te koop, waardoor de Beurs van Amsterdam ontstond.

In Engeland werd de East India Company opgericht. De groeiende welvaart van de Republiek maakte Frankrijk en Engeland jaloers. Engeland stelde in 1651 de Act of Navigation op, waarin stond dat in Britse havens alleen Britse handelsschepen mochten komen. In Frankrijk kwam het mercantilisme: weinig import door hoge invoerrechten, veel export door subsidies.

NaamVerenigde Oostindische Compagnie (VOC)West-Indische Compagnie (WIC)
Oprichtingsjaar16021621
MonopolieDe handel ten oosten van Kaap de Goede HoopDe handel tussen de kust van West-Afrika en Noord- en Zuid-Amerika
Doel/ belangrijkste productenSpecerijen, later ook textiel, thee en koffieKaapvaart (aanvallen en buitmaken van koopvaardijschepen van de vijand), slaven, goud, tabak en suiker

bron: geschiedeniswerkplaats